Ugryzienie kleszcza

Ugryzienie przez kleszcza

Ugryzienie przez kleszcza może powodować bardzo skutki zdrowotne. Niektóre z nich występują często, inne sporadycznie. Kleszcze są wektorami wielu chorób wirusowych, bakteryjnych oraz pierwotniakowych. Szacuje się, że patogeny przenoszone przez kleszcze powodują ponad 100 000 zachorowań wśród ludzi. Jednym z najgroźniejszych następstw ukąszenie przez kleszcza może być borelioza.

Borelioza

Ugryzienie przez kleszcza
Ugryzienie przez kleszcza

Borelioza została rozpoznana i opisana jako jednostka chorobowa w 1975 roku przez Allena Caruthersa Steere i jego współpracowników. Patogen który ją wywołuje został odkryty jednak w 1981 roku przez Williego Burgdorfera, od którego nazwiska nazwę wzięła cała grupa chorobotwórczych krętków.  Borelioza  występuje na obszarze całej Europy.  Można się nią zarazid na wsi, w ogródku domowym oraz w trakcie kontaktu z domowymi i dzikimi zwierzętami. Borelioza jest wywoływana przez krętka borrelia i może wywołać zespół wielu objawów, które traktowane oddzielnie trudno jednoznacznie zaklasyfikować jako boreliozę, gdyż jej objawy stanowią jednocześnie objawy wielu innych chorób

Ugryzienie przez kleszcza

Do ugryzienia dochodzi najczęściej w przypadku przebywania osoby zakażonej na otwartym terenie – na łące lub w lesie, a takę w domowym ogródku oraz w trakcie kontaktu z domowymi oraz dziko żyjącymi zwierzętami. Jednym z powodów dla których tak trudno jest rozpoznać boreliozę jako przyczynę dolegliwości jest fakt, że wielu ludzi ugryzionych przez kleszcza nie pamięta momentu ugryzienia. Ugryzienie przez kleszcza jest bezbolesne, co powoduje, że niezwykle rzadko zdarza się, aby człowiek zauważył kleszcza zanim ten wbije się w skórę. Wielu ludzie po ugryzieniu kleszcza lekceważy sprawę i nie robi żadnych badań, co jest poważnym błędem. Po ukąszeniu przez kleszcza może powstać czerwony okrąg przypominający tarczę strzelniczą -tj. tzw. rumień. Wbrew obiegowej opinii, nie tylko przy aktywnej boreliozie nie musi powstać rumień, ale co więcej rumień postawstaje u mniejszości pacjentów – raptem u ok. 30% z nich. Część objawów może się pojawić po ukąszeniu, jednak znaczna część z nich pojawia się dopiero po kilku miesiącach od ukąszenia, kiedy pacjenci często nawet nie pamiętają o ukąszeniu. Objawy zakażenia obejmują całe spektrum objawów: od zapaleń i bólu stawów, a także mięśni i ścięgien, poprzez porażenia i zapalenia nerwów, po zapalenia mięśnia sercowego, zespół przewlekłego zmęczenia, paraliż. Do objawów psychotycznych można zaliczyć depresję oraz zaburzenia pamięci. Niestety często się zdarza, że również lekarze lekceważą igryzienia przez kleszcza, a gdy dojdzie już do zakażenia nie potrafią postawić właściwej diagnozy.

 

Diagnostyka po ugryzieniu przez kleszcza

Standardowa diagnostyka jest dwuetapowa:

  1. Badanie testem ELISA wykrywający przeciwciała przeciwko krętkom borelii
  2. Badanie testem Western Blot, który wykrywa antygeny bakterii

Niestety powyżej opisane testy nie są wystarczające. Skutecznosć testu ELISA szacuje się na około 30%, zaś skuteczność badania Western Blot na około 50-70% skuteczności.

Wobec powyższego poszukuje się nowych metod wykluczenia oraz potwierdzenia infekcji.

  • Badanie genetyczne kleszcza – bezpośrednio po ukąszeniu

Do skutecznych metod wykluczających zakażenie boreliozą, a także innymi chorobami odkleszczowymi jest badanie genetyczne klecza. Badanie to pozwala na sprawdzenie z niemal stu-procentową pewnością czy dany kleszcz był nosicielem chorobotwórczych bakterii i wirusów.

  • Badanie LTT – w przypadku, jeśli od zakażenia minęło już trochę czasu

Badanie to polega na  sprawdzeniu odpowiedzi limfocytarnej układu odpornościowego na antygeny krętków Borrellii. Wynik dodatni świadczy o aktywnej infekcji. Badanie to może być również stosowane w celu określenia skuteczności leczenia.

  • Badanie PCR z krwi

Badanie to można przeprowadzić w przypadku świeżej infekcji. Istnieje wysokie ryzyko uzyskania wyniku fałszywie ujemnego ze względu na rozrzedzenie materiału genetycznego krętka w dużej objętości krwi.